شرح حال ملا محمد بن عبد الفتاح تنكابنى مشهور به فاضل سراب دربارهء فاضل سراب ، زندگى و آثار وى ، سخنان متفرقهء فراوان گفته شده است ، چرا كه هم خود از عالمان و مؤلفان برجسته بوده ، و هم اساتيد مهم داشته و شاگردان گرانقدرى تربيت نموده است . در اين ميان چون برادر محقق ، پركار و فاضل ، حضرت حجة الاسلام و المسلمين سيد جعفر حسينى اشكورى ، به حق رنج كافى در جمع‌آورى شرح حال وى كشيده‌اند ، در اين بخش از مقدمه مطالب ايشان را - با اندكى تغييرات و اضافات - عينا نقل مىكنيم « 1 » : يكى از شاگردان محقق خوانسارى ( ره ) علامهء فقيه ، فيلسوف اديب ، محقق مدقق ، مشهور به فضل و ورع و تقوى و صلاح و سداد و متبحر در فقه و اصول و علم كلام ، عالم ربانى و فقيه صمدانى ملا محمد بن عبد الفتاح تنكابنى معروف به « سراب » است . وى در سال 1040 چشم به دنيا گشود و پس از مهاجرت به اصفهان اكثر اوقات

--> ( 1 ) . بنگريد به : محقق خوانسارى : 478 - 496 ( مؤسسهء علمى و فرهنگى آية اللّه فاضل خوانسارى و مجمع ذخائر اسلامى ، سال 1378 ه . ش ) ، تأليف كتاب از انديشمند خدوم حاج محمد حسن فاضلى طاب ثراه ، و اضافات آن - از جمله شرح حال حاضر - از حضرت اخوى مىباشد .